Мәдәният
Җәмгыять
Спорт
Финанслар
Сәясәт
Дин
Фотоотчетлар
Мәкаләләр
• ТУКАЙ ЭЗЛӘРЕ БУЙЛАП • ЧИТТӘН КАРАГАНДА • ЭНЦИКЛОПЕДИЯ

Татарлар һәм Татарстан турында кызыклы фактлар


Испан, португал һәм баск телләрендә Татарстан дигән сүз ике «р» белән языла:
Tartaristán - испан телендә;
A República do Tartaristão - португал телендә;
Tatarstan edo Tartaria - баск телендә.

Шулай ук ике «р» әйтелә:
француз телендә татарча соус дип әйткәндә (фр. sauce tartare).
дөньяның күп кенә телләрендә «Татар бугазы» дип әйткәндә, тимәсәлән:
Strait of Tartary - инглиз телендә;
Stretto dei Tartari - итальян телендә;
Tartarsundet - норвег телендә;
Estreito da Tartaria - галл телендә.


* * *

XIV гасырлардагы тәүбә җыентыкларында ачык авыз белән телне кулланып үбешү татарныкы дип аталган. Бары XVIIIгасырда гына андый үбешүләрне французларныкы дип әйтә башлыйлар.


* * *

Инглиз телендә кире һәм үзсүзле малайны «young tartar» («татар малае») дип атыйлар, ә инде үзеннән көчлерәк дошман белән очршканда инглизләр - «to catch a Tartar» («татарга очрадым») диләр.


* * *

Япон телендә шундый әйтем бар: «татарча атлау» яки «татар адымы». Ул ниндидер бик мөһим эш яки тәвәккәллек турында сөйләгәндә кулланыла.


* * *

В. И. Дальнең «Аңлатмалы сүзлеге» һәм Ф. А. Брокгауз белән И. А. Ефронның Энциклопедик сүзлеге буенча «ура» сүзе татарның «ур»-ор сүзеннән килеп чыккан.


* * *

1927нче елга кадәр татар язуы гарәп графикасына нигезләнә, 1927 елдан 1939нчы елга кадәр латин графикасы нигезендә үсә, ә 1939нчы елдан хәзергә кадәр - кириллица графикасы кулланыла...


* * *

Татарстан Республикасы Конституциясе буенча анда яшәүче һәр кеше Россия гражданины паспортын татар телендәге өстәмә бит һәм Татарстан дәүләт гербы сурәте белән алырга хокуклы.


* * *

XIX гасырга кадәр татар шагыйре Кол Галинең «Кыйссаи Йосыф» поэмасы кулъязма хәлендә генә яши, ләкин бу аңа киң таралырга һәм танылырга комачаулык итми. Әйтик, мәсәлән, озак еллар буена бу әсәр язылган китап кияүгә чыгучы татар кызларының күбесенең бирнәсендә була торган мәҗбүри әйбер булып саналган.


* * *

Нәфис гимнастика буенча Европаның беренче чемпионы булып, 1978нче елда, татар кызы-Галия Шөгерова кала.


* * *

1612нче елда немец шәһәре Лейпциг типографиясендә татар телендә беренче китап басылып чыга.


* * *

Бокс буенча Россиянең беренче чемпионы булып, 1915нче елда, татар боксеры - «Кара малай» кушаматлы Нурмөхәммәт Алимов кала.


* * *

Татарстан Республикасы территориясе буенча көнчыгыш Европадагы иң зур ике елга: Волга белән Кама ага.


* * *

Япониядә самурай кылычларын әлегә кадәр Tatara технологиясе буенча коелган корычтан эшлиләр; ул технологияне якынча VII гасырда кояш чыгышы иленә татарлар алып килгән була.

• Журнал турында • Авторларга • Элемтәләр TAT RUS
Сәясәт Михаил Бабич: «Татарстан Мәскәү белән федератив килешүне озайтуны тәкъдим итмәде».
»» 07.12.2016
Җәмгыять Рөстәм Миңнеханов: «Туган телне саклау өлкәсендә без әле эшләп бетермибез».
»» 06.12.2016
Җәмгыять Яңа Кырлай авылында Кыш Бабай һәм Кар кызы резиденциясенә бару сезоны ачылды.
»» 03.12.2016
Җәмгыять БРИКС илләре һәм икътисады үсеп барган илләрнең иң яхшы югары уку йортлары исемлегенә КФУда өстәлде.
»» 02.12.2016
Җәмгыять Уфа һәм Бакуда танылган татар мәгърифәтчесе Каюм Насыйри исемендәге үзәкләр ачыла.
»» 30.11.2016
Эксклюзив
Мәскәүдә «Казан» чәйханәсендә танылган татар җырчысы Зилә Камалованың җыр концерты булып узды.
Вакыйга
Кремль сараенда «Үзгәреш җиле-2016» татар җыры фестивале лауреатларының Гала-концерты үтте.
Мәкалә
XX гасырның беренче яртысында революциягә кадәр чыгарылган күренекле газета-журналларга күзәтү.
Сайланма
Казанда Камал театры каршындагы мәйданда ел саен уза торган чара - «Хәтер Көне» митингысы үткәрелде.
 © Бөтен рәсемнәр һәм логотип дизайны «Mardesign» студиясе тарафыннан «Кара Аккош» татар интернет-журналы өчен махсус эшләнгән (karaakkosh.com).
 © 2014-2016 «Кара Аккош». Бөтен хокуклар сакланыла. Сайт материалларын тулысынча яки өлешчә күчереп алу бары журнал редакциясенең язмача рөхсәте белән яки (әгәр күрсәтелгән булса) сылтама куелганда гына мөмкин.